Author: रेशम अधिकारी

दुबई – भारतको ७९औँ स्वतन्त्रता दिवसको अवसरमा दुबईको गोल्ड सुकस्थित हरषद ग्रुप कार्यालयमा भव्य कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ।

कार्यक्रमको सुरुवात भारतको राष्ट्रिय गान बजाएर गरिएको थियो। त्यसपछि उपस्थित सबै कर्मचारी एकैठाउँ भेला भई केक काट्ने कार्यक्रम सम्पन्न गरियो।

कार्यक्रममा आपसी शुभकामना आदान–प्रदान थियो, जसले कर्मचारीहरूबीच एकता, सहयोग र सद्भावको भावना प्रकट गर्‍यो।

हरषद ग्रुपका प्रतिनिधिले भने, “स्वतन्त्रता दिवस केवल ऐतिहासिक दिन होइन, यो हामी सबैलाई जिम्मेवारी र प्रेरणासँग अघि बढ्नको अवसर हो।”

हरषद ग्रुप ५० वर्ष पुरानो कम्पनी हो र हरेक वर्ष यसैगरी विशेष अवसरहरू उत्सवपूर्वक मनाउँदै आएको छ। यस कम्पनीमा सुन–चाँदी बनाउन आवश्यक पर्ने सामग्री र मेसिनहरू उपलब्ध छन्, जसले व्यवसायी र उद्योगपतिहरूलाई सजिलै आपूर्ति गर्छ।

यस कम्पनीको शाखा बराइन, साउदी अरब र भारत मा पनि अवस्थित छ।

“विद्यालय तहको अध्यनमा कुनै पनि हालमा आफ्नो करियर बनाउन आफ्नो स्वार्थकालागी देश छाड्दिन विदेश जान्न जे गर्छु नेपालमा गर्छु भनेको थीए´ मेरो बाबाले पनि भन्नू हुन्थ्यो अरु सबै बिदेश जालान यो चै कतै जादैन यो पक्का हो । जब अध्यनकालागि काठमाडौं गए मेरो यो सोच,बिचार ठिक बिपरित भयो। यो कसरी भन्दा मेरो साथी सर्कालले गर्दा म उनिहरुलाइ दोष दिन त चाहेको हैन तर माहोल नै तेस्तै थीयो मेरा साथीहरुको भन्थे अमेरिका जाने, अष्ट्रेलिया जाने उतै सेट हुने अनि मेरो मस्तिष्कमा पनि तेस्तै सोच आयो । जब मैले बुबालाइ बिदेश जाने कुरा  गरे उहाँ अचम्मित पर्नु भयो । मेरो सोच अष्ट्रेलिया जाने सुट बुटमा कम्प्युटर अगाडी काम गर्ने टन्न पैसा कमाउने” । यो भनाइ हो सम्भवत नेपालका कान्छो उपन्यासकार अस्मित रेग्मीको केहि दिन अघि एक अन्तर्वार्तामा रेग्मीले आफू अष्ट्रेलिया जादा पहिलो काम झाडु र भाडा माझेको बताए सोही सन्दर्भमा उनले भनेको थीए । मेरो हातमा झाडु पोछा हुदा मैले सोचे  आजसम्म विद्यालय देखि हालसम्म मैले गरेको अध्यन मेरो ज्ञान सिप वा मेरो योग्यता यहि हो । उनले भनेका थीए के सोचेर आएको थीए के भएको थीयो म त्यो अवस्थाको  समना गर्न तयार नै भएको थिएन मलाई तयार हुन समय चाहिएको थीयो म ६ महिनामै नेपाल फर्किए र तयार भएर आए  । अस्मित जस्तै लाखौं युवाहरु हाल मेनपावर र कोन्सल्टेन्सीको अफिसमा भेटिन्छन् जस्ले कहिले कल्पनानै गरेका थीएन आफ्नो परिवार छाडेर लाखौं रिन काडेर प्रदेशिनु पर्छ भनेर यर विवस अनिदो रातो आँखा मिच्दै आज काममा जान बाध्य छ्न् ।

अध्यागमन विभागको बढ्दै ग्राफ

पछिल्लो एक वर्षमा स्थायी बसोबास गर्न ७१ हजार नेपालीले देश छोडेका छन् । अध्यागमन विभागको तथ्यांक अनुसार सन् २०२३ मा विश्वका विभिन्न मुलुकमा स्थायी बसोबास गर्नका लागि ७१ हजार जना नेपालीले देश छोडेका हुन् । यो वर्ष नेपालबाट कुल १६ लाख तीन हजार आठ सय ३६ जना नेपाली विदेश गएका थिए । जसमध्ये स्थायी रुपमा देश छोड्नेको संख्या ७० हजार ९ सय १५ जना रहेको विभागले जनाएको छ । विभागको तथ्यांक अनुसार सन् २०२३ मा ९१ हजार तीन सय ४९ जना नेपाली अस्थायी बसोबासका लागि विदेश गएका छन् । त्यस्तै, एक लाख ६७ हजार चार सय ८५ जना नेपाली विदेशमा रहेका आफ्नो परिवार भेट्न गएको तथ्यांकमा उल्लेख छ । त्यस्तै, विदेश जानेमध्ये आधाभन्दा धेरै नेपालीहरु रोजगारी प्रयोजनका लागि विदेश गएको अध्यागमन विभागको तथ्यांकमा उल्लेख छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै नेपाली रोजगारीका लागि दुबई गएका छन् भने सबैभन्दा धेरै क्रमशः भारत, कतार, मलेसिया र साउदी अरब गएका छन् । हाल यो संख्याको ग्राफ उकालो लागिरहेको छ । आफ्नो स्नातक तह अध्यन गर्दागर्दै युएई आएका रेमन प्रधान भन्छन् “पढाई बिचमै छोड्नु पर्यो आफ्नो र क्याम्पसको खर्चकालागि जागिर गर्थे तर पढाइ र जागिरको जातोमा पिसिएको महसुस भयो जेठो छोरा भएका कारण मैले मेरो लागी भन्दा पनि परिवारको बारेमा सोच्ने बेला भएको थीयो त्यसैले टुटेको सपनाको भग्नावसेस देशमा छोडेर युएई आए ।

उच्च महत्वकांक्षा र देखासिकी

विदेश पलायन हुनुमा युवाहरुको उच्च महत्वकांक्षाले पनि काम गरेको देखिन्छ । युवाहरुको जीवनशैली फेरिएको छ । युवाका इच्छा, चाहना र आकांक्षाहरु असीमित तरिकाले बढेका छन् । छिटोछिटो प्रतिफल खोजिरहेका छन् । युवाहरुका अपेक्षा अनपेक्षित रुपमा बढिरहेको छ । युवाका आवश्यकताहरु दिनप्रतिदिन बढिरहेका छन् । जीवनशैली विलासितामा परिणत भएको छ । तसर्थ छिटो–छिटो धन कमाउन र रातारात धनी बन्ने तीव्र आकांक्षाले सबै युवालाई विदेश मोहले तानिरहेको छ । सबैमा विदेश मोह जागेको छ । छरछिमेक र साथीभाइको दवाव अनि देखासिकीको कारणले पनि विदेश जाने बाध्यता छ । एउटा छिमेकिको छोरा विदेश जान्छ अनि अर्को छिमेकिलाई पनि छोराछोरी विदेश पठाउन दबाब पर्दछ । विदेश जाने प्रवृति सामाजिक प्रतिष्ठाको विषय बनेको छ । समाज र परिवारले विदेश जानेलाई भाग्यमानी र स्वदेशमा बस्नेलाई अभागी भनेर ट्याग लगाउने अवस्था आएको छ ।

पढाई भन्दा पैसामा प्रेसर

विदेशमा पढ्नभन्दा पनि उनीहरू आफ्नो कामको ग्यारेन्टी भएमा बढी खुसी हुन्छन् ।  चालीस–पचास लाखको सम्पत्ति देखाएर विदेश पुगेका युवाहरू किताब र क्याम्पसमा होइनन्, काम र दाममा मरिहत्ते गर्छन् ।  घरमा सामान्य काम पनि नगरेका ती युवा त्यहाँ गएर होटेल के काम गर्छन्, कसैलाई थाहा छैन । जानेहरू यो काम गर्छौँ भनेर कसैका सामु भन्दैनन् । विदेशको परिवेशमा भाग्य खोज्न विवश नेपाली युवाको भविष्यले कस्तो फल दिन्छ ? यसको सहजै आकलन गर्न सकिन्न ।

राज्यसत्ताको आमुल परिवर्तन गर्ने र युवाहरुको भविष्य पूर्ण रुपले सुनिश्चित गर्ने लक्ष्यका साथ ती युगान्तकारी क्रान्ति र आन्दोलनहरु भएका थिए । तर, ती मुख्य आन्दोलनकर्ता युुवाहरुको भविश्य । देशमा राजनीतिक स्थिरता कायम भई उद्योगधन्दा सञ्चालनमा आई आर्थिक विकासले गति लिन सकेको खण्डमा देशले फड्को मार्ने थियो । स्वदेशमै रोजगारीको अवसर प्राप्त हुन सकेको भए युवाहरुले विदेश पलायन हुनु पर्ने थीएन । अहिलेको अवस्थामा युवा पलायन देशकै जटिल एवं पेचिलो समस्या बन्दै गएको छ ।