Category: साहित्य

साहित्य

  • यात्रा जिन्दगीको…

    यात्रा जिन्दगीको…

    कैले हासो कैले रोदन
    जिउनै पर्ने यो जिन्दगी
    उकाली र ओराली गर्नुपर्ने
    यात्रा पो रहेछ यो जिन्दगी ।

    न त भोकमा भोक छ
    न त रातमा निन्द्रा
    तै पनि सान्त्वना दिनैपर्ने
    यो जिन्दगी
    पिडा र ब्यथाहरु साची राखी
    कुदनै पर्ने रहेछ यो जिन्दगी ।

    कहिले सफलता त कहिले असफलता स्वीकार गर्नुपर्ने यो जिन्दगी
    आधिबेरी सहेरै भएपनि
    सफल हुने लोभ लाग्दो रहेछ यो जिन्दगी ।

    उज्ज्वल भबिस्यको सपना बोकेर कल्पनाको
    महलमा निदाउने यो जिन्दगी
    दुर्घटनालय पथ प्रदर्शक बनाएर पनि
    गन्तव्य सम्म पुग्नै पर्ने यो जिन्दगी

    सुख पाउने आसले गर्दा मिहिनेतको भारी बोकि
    दौडधुप गर्नुपर्ने यो जिन्दगी
    गाला चाउरी परि परि
    उमेर गाको पत्तो नहुने रहेछ यो जिन्दगी

    दु:ख गर्दा बगेका ती पसिनाले गर्दा
    खुशी किन्ने भ्रम पो रहेछ यो जिन्दगी
    रोगै रोगले च्यापी थला परेपनी परिबारलाई हेरि
    बाच्ने लोभ लाग्दो रहेछ यो जिन्दगी ।

    आज यहाँ भोलि कहाँ थाहा छैन यो जिन्दगी
    गहभरी आँसु बोकि बाहिर हास्नै पर्ने यो जिन्दगी
    बाच्ने मन नभई नभई अरुकै लागी भएपनि बाच्नै पर्ने रहेछ यो जिन्दगी ।

    – सुसिला पराजुली
    बुटवल, १२ रुपन्देही

  • कर्णाली जस्तै लाग्दैछ यो जीवन

    कर्णाली जस्तै लाग्दैछ यो जीवन

    यो संसारनै खास आफ्नो बसमा छैन
    आफैले फेर्ने सास आफ्नो बसमा छैन

    रस चुस्न भमरा आँफै आउने थिएन
    फूलकोनै सुबास आफ्नो बसमा छैन

    तिमीले दिल तोडेर उपहार दिएपछि
    यो मनको उदास आफ्नो बसमा छैन

    कर्णाली जस्तै लाग्दैछ यो जीवन पनि
    उन्नति र विकास आफ्नो बसमा छैन

    दुनियाँ आफ्नो बसमा राख्न खोज्नेकै
    मर्दा आफ्नै लास आफ्नो बसमा छैन
    – कपिल अगस्त्य

  • म बेरोजगार हो

    म बेरोजगार हो

    छैन काम, छैन दाम, बेरोजगार हो मेरो नाम।
    खायो, बस्यो, सुत्यो, यही त हो मेरो काम।
    हो, म बेरोजगार हुँ, तर यो मेरो रहर होइन, बाध्यता हो।
    प्रयास नगरेको त होइन, निरन्तर गरिरहेछु, गर्दा गर्दै हार्छु, म के गरूँ?

    हैन, कुन जुनी जन्म लिएँ मैले,
    मेरो भाग्यमा यही लेखेछ,
    भनूँ कि विधाताले यही मागेछ,
    जे छोयो, त्यही खरानी बन्छ, म के गरूँ?

    मलाई पनि रहर छ, केही कमाउने,
    मेरो बाको रित्तो गोजी देखेर ,
    तन्ना भएका आफ्नालाई फेरि किन्ने।
    प्रयास गर्दागर्दै पनि हार मात्र पाइरहेछु, म के गरूँ?

    माफ गर है मलाई,
    सकिन खुशी किन्नलाई,
    जिन्दगी यस्तै जान्छ कि खै?
    नआत्तिन, मेरो पनि दिन आउँछ कि,
    “जसको कोही हुँदैन, उसको भगवान हुन्छ” भन्दै,
    कति दिन सम्हालूँ मनलाई?

    खै मेरो त भगवान पनि छैन्न कि,
    जति मागे पनि केही दिन्न त।
    होइन, मेरो माग गलत भयो कि,
    तिमी निर्दयी भयौ खै॥
    म खुशी मागिरहन्छु,
    तिमी दुख दिइरहन्छौ।

    खै कति अझै यसरी बस्नुपर्ने हो,
    बारम्बार आफैलाई मार्नुपर्ने हो।
    थाकीसके यी हातहरू, तिमीलाई जोर्दा,
    म काम खोजिरहन्छु, तिमी पहिचान मागिरहन्छौ।

    लाखौं खर्च गरेर निकालेका ती प्रमाणपत्रमा पनि धुलो लागिसक्यो,
    जिन्दगी भने अझै सुन्यमा छ,
    खै त यी प्रमाणपत्रहरू कहाँ काम लाग्यो?
    प्रयास नगरेको त होइन,
    गर्दा गर्दै असफल हुन्छु, म के गरूँ?

    केही गर्छु भनेर प्रयास गर्दा,
    बारम्बार असफल भएको त के कुरा गर्नु,
    बाहिर जान्छु भनेर दलाललाई पैसा तिर्दा,
    गोजी रित्तियो, खै कसलाई भनूँ?

    हो, म बेरोजगार हुँ,
    बेरोजगार हुनु मेरो रहर होइन, बाध्यता हो।
    संगै पढेका साथीहरू कोही अष्ट्रेलिया, अमेरिका पुगे,
    कोही जापान, कोरिया।
    म भने यही गाउँघरमा अल्झिएँ।

    केही गर्न नस्कदा मेरो पनि मन पोल्छ नि,
    साथी तिमी फोटो नहाल न,
    खै किन यो मन नराम्रोसॅग जल्छ नि?

    बिचरा भन्ने शब्द सुन्दा,
    मन कस्तो हुन्छनि ,
    किन किन मै माथि हाँसीरहेको जस्तो लाग्छ।
    प्रकृतीले नि मलाईनै गील्लाए झै लाग्छ॥
    कस्तो चल्दै छ जिन्दगी भनी प्रश्न गर्दा आफ्नै चरीत्र हत्या भएजै लाग्छ॥
    सकिन केही गर्नलाई,
    तैपनि मैले हार मानेको छैन,
    केही प्रयास अझै जारी छ,
    मेरो नि दिन आउला नि है।

    हो, म बेरोजगार हुँ,
    यो मेरो रहर होइन, बाध्यता हो।
    आफ्नो भविष्य सम्झेर,
    कति आँसु बगे सिमा भएन
    यी रातलाई सोध,
    कति छटपटिमा बिताएँ गिन्ति भएन ॥
    प्रयास गरिरहेकै हो,
    खै के पुगेन,
    बारम्बार असफल नै भए,
    भाग्यमा यही लेखेको भनूँ कि,
    विधाताले यही खोजेको भनूँ?
    जे चाहे ती सबै कल्पनामा हराए।
    -ईरा आर्याल

  • रङ्ग हीन जिन्दगी

    रङ्ग हीन जिन्दगी

    रङ्गीन भित्ताको बीच थुनिएको त्यो प्राण भएको जिउँदो लास आजपनि त सास फेरिरहेछ
    कुनै सासमा नरहेपनि आस क्या आराम सास फेरि रहेछ
    रङ्गीन भित्ताले कोरेको त्यो रङ्ग हिन जिन्दगी

    प्रेम भन्ने जालमा परेपछि हुने रहेछ सस्तो जवानी
    बाँचेरै पनि त अर्थ छैन हत्केलामा रहेछ मेरो जिन्दगानी
    बस्दा बस्दै लाग्छ कैहीलेकाही उठेर आटिदेऊ
    भारी एक मुठी सास न हो त्यो पनि फ्याकी देऊ
    सास रहुन्जेल मरेको कसले देख्छ र
    आखिर बाँचेर पनि त अर्थ के छ र

    आँखाका परेलामा अड्किएका सपनाहरु आँधी लुच्छिए
    अनी आँधी आँशु सँगै बगे र आँशु सँगै पुछिए
    लाग्छ बिर्सिन सकूँ आफू आफैलाई सबै बाट पर भागिदेऊ
    हराएर एकाएक हरेक नजरबाट कुनै अपरिचित नजरमा जागिदिऊ ।
    हेर्न सकूँ आफूलाई आफ्नै नजरले त्यति आँट कहा छ र
    समाल्नै पनि आफूलाई त्यो आहट कहा छ र ?

    गर्दा पनि चोखो माया यहाँ आफ्नै हृदयलाई खै कस्तो ऋण लाग्छ ।
    हेरू भने आकृति आफ्नै ऐनामा घिन लाग्छ‌
    फेर्न मन छ याद सँगै अब मुहार पनि एकैपल मा
    डुबेपछि जिन्दगानी झुट अनि छलमा
    आफैबाट आफूलाई लुकाएर भाग्न सक्ने को भित्र त्यस्तो दिल छ ।
    दुःख आफ्नो नजिक बाट बुजेपनी आफैलाई अँगाल्न कहाँ मिल्छ ।

  • जन्मिएपछि किन नबाच्ने

    जन्मिएपछि किन नबाच्ने

    चरीले पनि एक मौसममा गुडॅं सार्नुपर्छ
    फूलले आफ्ना सारा पातहरु झार्नुपर्छ
    घामकै पनि चिसो याममा अस्तित्व नै मेटिन्छ त
    हेर आफ्नै वरपर कॅंहा एकनास भेटिन्छ त?

    बुझीहेरे हरकोहीसॅंग हर्षित जीवन कसले प्रष्टाउछ?
    बालीपनि हावाहुरी पानी अनि हिम पश्चात फस्टाउछ!
    सङ्घर्ष नै जीवन र जीवन नै सङ्घर्ष भए , सङ्घर्षसगॅं किन भाग्ने?
    सोच त ! जन्मिएपछि किन नबाच्ने ?

    जरुरी छैन हरपल मनलाई चोटले छोइदिन्छ
    एकपल मुस्काउछ ओठ त अर्को पल आखा रोइदिन्छ
    सङ्घर्षको अघि घुडा टेक्नुभन्दा घुडा घसेर किन नबाझ्ने?
    सोच त ! जन्मिएपछि किन नबाच्ने ?

    जन्माउनुमा तिम्री आमाको मिठो अभिलाषा हुन सक्छ
    मुहारमा तिम्रो उनले देखेको सुनौलो आशा हुन सक्छ
    पिडा सम्झदै धिक्कार्नुभन्दा मुस्कुराउन मिठा सम्झना किन नसाच्ने?
    सोच त ! जन्मिएपछि किन नबाच्ने ?

  • रात्री बसमा गासिएको माया

    रात्री बसमा गासिएको माया

    बेलुकि को ठिक ७:०० बजे काठमाडौं जानी रात्री बसको पर्खाइमा म खैरेनी बाटोपारी पर्खीरहेको थिए । करिब १५ मिनेटको अन्तरालमा बसले हरन बजाउदै आयो र मेरो नजिकै रोकियो । खलासीले काठमाडौं जानी हो ? भनेर सोध्यो, मैले पनि अँ हो सिट छ कि छैन भनेर सोधे, छिटो जानुस एउटा मात्र सिट छ खलासीले भन्यो ! र म बस भित्र पसे, सेकेन्ड लास्टमा एउटा मात्र सिट रहेछ । झ्याल तिर मन्टाे फर्काएर एउटी युवती खैरेनीको रमाइलो दृश्यहरु हेरिरहेकोे थिइन त्यतिकैमा मैले भने, के म यहाँ बस्न सक्छु होला ? मैले बिन्म्र आग्रह गरे । उनले मेरो आग्रहलाई नकार्न सकिनन् र बस्नुस न भनिन र म त्यहाँ बसे अनि त्यतिकैमा गाडीले आफ्नो गति लियो । गन्तव्य निकै टाढा थियो, बाटो त्यस्तै नाजुक थियो जे गर्छन् उनै श्री पशुपतिनाथले रक्ष गर्छन् अनि त्यतिकैमा म उनीतिर फर्केएर मैले भने; हाम्रो यात्रा निकै नै टाढा छ, यसरी एक ले अर्कालाई नचिने झै गरे झन टाढा झैँ लाग्छ त्यसैले हजुरको परिचय पाउन भनेर कुरो मैले नै अगाडि बढाए अनि उनले आफ्नो परिचय दिन थालीन: मेरो नाम पुजा सापकोटा घर चाहिँ तानसेन पाल्पा, अहिले दाईभाउजुलाई भेट्न हिडेकि अनि उनले भनीन हजुरको पनि परिचय पाउन त ! अनि मैले पनि मेरो परिचय दिए अनि मैले सोधे : पढाईलाई कतिमा पुर्याउनु भो त नि अनि उनले भनीन इन्टर दोस्रो वर्षको परिक्षा दिएको नतिजाको प्रतीक्षामा छु अनि उनले मेरो पढाईको बारेमा पनि सोधिन मैले पनि उनलाई स्नातक दोस्रो वर्षमा पढ्दै छु भने अनि उनले भनीन त्यसो भए हजुर पनि दाजुलाई भेट्न हिड्नु भएको अँ त्यसै भन्नु पर्यो मैले भने । मेरो उमेर भन्दा उनको उमेर सानै रैछ अनि मैले उनलाई तिमी भनेर सम्बोधन गर्न थाले । एकछिन सम्म हाम्रो कुरा भयो । कुराकानी हुदा हुँदै गर्दा मैले उनलाई सोधे: तिम्रो काठमाडौंमा बसाई कति हुन्छ त नि ? उनले भनीन त्यस्तै १५/२० दिन जति बस्नु पर्ला अनि उनले पनि मलाई हजुर कति समय बस्नुहुन्छ भनेर सोधिन अनि मैले पनि त्यस्तै १५/२० दिन को जबाफ दिए । पुजा, त्यसो भए हामी सङै फर्कौ न त हुदैन ? उनले मुस्कुराउदै हुन्छ भन्ने जबाफ दिइन । त्यसो भए तिम्रो फोन नम्बर देउन त ! उनलेे लजाउदै भनीन किन चाहियो र मेरो नम्बर अनि मैले जिस्काउदै गरि भने तिमीलाई बेला,बखतमा सम्झिनको लागि । र उनी यो कुरा सुन्न सात मुर्छा परेर हास्न थलिन अनि म पनि केहि नबुझी उनलाई नै हेरेर हास्न थाले । केहि समयमा हामीले एक अर्काको नम्बर साटा साट गर्यो र त्यस् बिचमा हामी दुई एक आपसमा धेरै नै झ्याम्मी सकेका थियौ । गाडी आफ्नै गतिमा थियो । रातीको ठिक १२:०० बजेको रहेछ । पुजा निन्द्राले झुपुझुपु हुन थालिन र मेरै शरीरमा आड लिएर लुपुक्क निदाइन । मलाई त्यति निन्द्रा लागेको थिएन बस भित्र एउटा गित बजिरहेको थियो र म भने त्यस्कै तालमा झुमीरहेको थिए ।

    बिहानी को ५ बजेतिर गाडीले काठमाडौं बसपार्क ल्याइपुर्याएछ । सबै बस बाट उत्रिसके तर पुजा भने मेरै पाखुरामा निदाइरहेको थिइन्।
    मैले उनलाई पुजा भन्दै बोलाए अनि उनलाई निन्द्राले छोडीहालेछ । उनले भनीन हजुरले मलाई बोलाउनु भएको ? मैले भने काठमाडौं आइपुग्यो झर्ने होइन भनेर बोलाएको अनि उनी मुस्कुराउदै झरीन र फोन गरेर आफ्नो दाजु भाउजूलाई लिन बोलाइन । मैले पनि दाजुलाई फोन गरेर बस स्टेसनमा बोलाए । उनको दाजुभाउजू अनि मेरो दाजु सबै जम्मा भयौ र सबैको चिनजानि भयो । अनि केहि समय पछि हामी त्यहाँबाट छुट्टीयौ । छुट्टीएको दिन पछि मलाई उनको त्यो बोली, त्यो मुसुक्क मुस्कुराउने बानी साची नै लोभ लाग्दो लाग्न थाल्यो र यो मुटुलाई पनि उनी उनको आभास बिना जिबन काट्न पनि मुस्किल हुन थाल्यो । यो आखाले देखेको त्यो सुन्दर पलहरु एकछिन नदेख्दा कल्पना झै लाग्न थाल्यो ।

    दुई दिनको बिछोड पछि मेरो फोनमाबाट अपरिचित कुनै नम्बरबाट कल आयो । फोनमा घण्टी बजिरहयो तर उठाउने हिम्मत भएन किनकी मेरो छेउमा मेरो दाइ हुनुहुन्थ्यो । केहि समय पछी सुटुक्क दाइलाई थाहा नदि घरको छ्तमा बोल्न गए तर दुर्भाग्य त्यतिकैमा फोन काटियो । धेरै समयको प्रतीक्षा पछि फेरि फोन आयो अनि सानो आबाज गरेर बोल्न खोजे र एकछिन सम्म हामी कुरा गर्यौ । कुराकानी हुदा हुँदै गर्दा उनले भनिन् यहाँ आउनुहोस न आज नारायणघिटि दरबार घुम्न जाम तिमी त्यहाँ बस्दै गर म रेडी भएर आउछु मैले भने । हामी सँगै धेरै ठाँउहरु घुम्न जान्थ्यौ कहिले ‘सतर चिडियाखाना ‘हेर्न’, कहिले पशुपतिनाथको दर्शन गर्न, कहिले धरहरा चढ्न कहिले एयरपोट हेर्न । धेरै फोटाहरु खिचाउथ्यौ
    कहिले मैले उनको र कहिले उनले मेरो खिचाउन्थिन । टुरिष्ट दाईलाई अनुरोध गरेर दुबै संगै भएको फोटाे खिचाइन्थ्यो यस्तै फोटाे खिचाउने क्रममा टुरिष्ट दाइले ओव कति सुवाएको ! भन्दा त उनी लाजले भुतुक्कै हुन्थिन । त्यो उनको चंचले बानी, त्यो लजालु बानु, बोली, वचन, हिडाइ देखेर नै मैले उनलाई मन पराएको थिए ।

    काठमाडौं घुम्दा घुम्दै २० दिन पुगेको पत्तै भएनछ । कोठामा म एक्लै थिए । यतिकैमा टिनिन्न मोबाइलको घन्टी बज्यो र मैले उठए: अं भन पुजा, घर जाने तयारी गर्दै हुनुहुन्छ कि क्या हो उनले भनिन् । अं कोठामा एक्लै छु नरमाइलो लागि रहेछ मैले भने, किन नरमाइलो मान्नु पर्यो र ? घर जान पनि ! उनले भनिन् अनि मैले भने: खैरेनी सम्म त तिम्रो साथ हुन्छ अनि तिमी उता म यता त्यसैले नरमाइलो लाग्या यतिकैमा उनले भनिन्: किन नरमाइलो मन्नु पर्यो के हामी सधै को लागि छुट्टीने हो र ? फेरि कहिल्यै भेट हुदैन होला त । ल भोलि खानासाना खाएर अलिछिटो बस स्टेसनमा आउनुहोला म कुरिरहन्छु अरु बाकी कुरा भेटमै गरौला ओके बाइ ! त्यो दिन त्यतिकै बित्यो भोलि पल्ट आफ्नो नित्यक्रम पछि खानापिन गरि दाजु संग बिदा भई बस स्टेसन तिर लागे अनि पुजा मेरै पर्खाइमा थिइन र उनले भनिन् : ए! हजुर आइपुग्नु भो । अं आइपुगे तिमी बस्दै गर है, म टिकट काटेर आइहाल्छु अनि उनले भनिन् : पर्दैन टिकट काट्न मैले नै काटिसकेकि छु बरु हिंड्नुस बस भित्रै बसेर कुरा गरौ ।

    अनि मैले भने : मेरो लागि यति धेरै दुख किन गरेकि मैले काटीहाल्थेनि । भै गो जसले काटे पनि एउटै कुरा त हो नि म पहिला आए सिट बुक गरे के ठिक गरिन र ? अनि मैले भने तिमी जस्तो सुन्दरी, तिमी जस्तो सुशील, तिमी जस्तो ज्ञानि यो सांसारमा अरु को नै छ र ? भो भो धेरै फुरुक्क पारिदिनु पर्दैन भन्दै लगाए जस्तो गरिन । यतिकैमा गाडीले आफ्नो गति लियो । मैले पुजा सँग जति पनि मनका कुरा गर्नु छ सिरिफ ८/९ घण्टा को बीचमा भन्नू थियो । मैले तिमीलाई मन पराउछु भन्न डर लागिरहेको थियो । मैले उनलाई भनी हाले भने पनि कतै अस्वीकार त गरिदिने होइन ? यस्तै यस्तै भावानात्मक तरङ्गहरु मनभित्र उब्जिरहेका थिए । मैले पुजालाई मायाका कुरा भन्नै सकिन, किन हो किन मैले मनका कुरा भन्नै सकिन ।

    पुजा, तिमीसँग म एउटा कुरा गर्न चाहान्छु नरिसाउ है । पहिला प्रमिस गर, प्रमिस बाबा प्रमिस उनले हास्दै भनिन् । कुरा के भनेनि पुजा, तिम्रो कोहि प्रेमी  छ कि छैन नि ? प्रतिउत्तरमा उनले हास्दै छैन भनिन् । तिमीले कसैलाई मन पराउछौकि नाइ ? भन्दा उनले मन पराउछु भनिन । नाम भन्न मिल्छ भन्दा मिल्दैन भनिन् । मेरो मन झन आत्तिन थाल्यो मुटुले ठाउ छोड्यो र मैले भने : पुजा तिमीलाई म कस्तो लाग्छ ? यो संसारमै छैन होला हजुर जस्तो मान्छे त उनले भनिन् । पुजा तिमीले हुन्छ भने हुन्छ भन हुन्न भने हुन्न भन तर म तिमीलाई अति नै मन पराउछु । जब मैले तिम्रो मुहार पहिलो पल्ट देखेथे, मेरो दिलको फुलबारीमा तिमीलाई नै राखी सकेथे । मेरो जिबनको पहिलो रोजाइ अनि अन्तिम लक्ष्य पनि तिमी नै हो सके सम्म तिमीलाई मागेर नै लैजान्छु होइन भने भगाएरनै लैजान्छु मैले भने।

    अलि बेर सम्म पुजा आफ्नो सिर झुक्याएर बरर आँसु खसालीरहेकि थिइन अनि मैले सम्झाउन थाले: पुजा किन रोएको के मैले नचाइदो कुरा गरेको होर । पुजा मन पराउनु प्रतेक ब्यक्तिको चाहाना हो र यो संसारमा एकअर्का बिच माया नै भएन भने यो सृष्टि कसरी चल्छ । साच्चिकै हो म तिमीलाई हृदय देखि नै चाहान्छु । यदि तिमीले मलाई साथ दिन सकिनौ भने नतिजा नराम्रो सुन्नु पर्ने छ । यत्तिकैमा उनले भनिन् भो नचाहिदो कुरा नगर्नुहोस् । मैले पनि तपाईलाई नै मन पराएको थिए तर भन्न पो डराएको थिए बल्ल आज दुबैको सपना पूरा भयो । यसरी हाम्रो गहिरो सम्बन्ध गासिन पुग्यो ।

    गाडी दाउन्ने आइपुगेको थाहै भयनछ । एक्कासि अचानाक हामी चढेको गाडी बत्ताउन थाल्यो पुजा मलाई झम्टेर चिच्याइरहेकि थिइन। बस भित्र कोलाहल मच्चिन थाल्यो सबैले दाउन्ने देवीलाई पुकार्दै थिए । गाडीको ब्रेक फेल भएको रहेछ । दाउन्ने देवीको शक्तिले पनि थाम्न नसकेर गाडी भिरबाट २०० फिट तल खस्यो । १५ जनाको घटना स्थलमै मृत्यु भयो बाकी अरुलाई लुम्बिनी अञ्चल अस्पताल बुटवलमा भर्ना गरिएको रहेछ । त्यतिन्जेल सम्म हामी दुबैको होस आएको थिएन । मलाई सेलेन पानी चढाइएको थियो । मेरो पुजाको रगत धेरै नै बगेको रहेछ । पुजाको उपचारमा डाक्टरहरु हस्याङ्फस्याङ गर्दै थिए । यत्तिकैमा डाक्टरले नर्सलाई भने ! नर्स जतिसक्दो छिटो O- negative group को रगत लिएर आउनुस । यत्तिकैमा नर्सले भनिन् ! डाक्टर यो group को रगत त सिद्धिसकेकाे छ । यत्तिकैमा मेरो होस पनि आइपुग्यो र मैले भने: डाक्टर साब म दिन्छु मेरो पुजालाई रगत । मेरो O-negative group हो बरु छिटो गर्नुहोस डाक्टर साब, यत्तिकैमा डाक्टरले भन्नू भयो: होइन तपाईको रगत झिक्न मिल्दैन । तपाईंको पनि धेरै रगत बगिसकेको छ । होइन डाक्टर साब जसरी भए पनि मेरो रगत पुजालाई दिनुस्, मेरो पुजालाई बचाउनुहोस किन कि उनी मेरो हुनेवाली  जीवन साथी हुन त्यसैले डाक्टर साव I request you. अनि डाक्टरले मेरो अनुरोधलाई स्वीकार गरि मेरो पुजालाई बचाउन सफल भए । निखो भएको दोस्रो दिन हामी दुबै जना भइ सिद्धबाबा गयौं । सङै मर्ने सङै वाच्ने बाचाकसम खायौं । केहि समय पछि पुजाले घर जाने मन गरिन । मैले पनि उनको इच्छालाई रोक्न सकिन अनि बुटवल बसपार्क आएर टिकट काटी गाडी उठाइदिए । गाडी छुट्न १०मि. मात्र बाकी थियो । पुजा जसरी भएपनि तिमी एकपटक मेरो घरमा आउ है । अनि उनले हुन्छ  आउछु, मैले जसरी भएपनि ममि ड्याडीलाई सबै कुरा भनेर साथमै लिएर आउछु। अनि मैले भने बाटो त थाहा नै छ होला नि बिर्सीए भनिदिन्छु, उकालोमा जादाजादै दाहिने तिर बर, बर घुमेर तेस्रो लागे आउँछ मेरो घर । यत्तिकैमा गाडी पनि छुटयो । धेरै टाढा सम्म मैरो  हातहरु उनलाई बाइ बाइ भनिरयो । बस पार्कमा एउटा गित बजिरहेको थियो र मैले पनि एक छिन बसेर सुन्न थाले ।।।

    उनले मलाई दिनको २/४ पटक फोन गर्ने गर्थिन, मैले पनि यताबाट फोन गरिरहन्थे । फोनमा मिठामिठा जिन्दगीका सपनाहरू वाडीन्थ्थाे दुख सुखका कुराकानी हुन्थे । मोबाइलमा पैसा सिद्धिसकेपछि मात्र कुरा टुंगिन्थ्थाे । एक दिनको कुरा हो हाम्रो प्रेम सम्बन्ध गासिनु पुर्ण नै पुजाको हात आफ्नो घनिष्ठ मित्रको छोरालाई दिने वचन दिनुभएको रहेछ । केटाे खानदानी रहेछ । पुजा काठमाडौं गएको बेला बिहेको समय पनि निश्चिति भएको रहेछ । बिहेको २ दिन अगाडि पुजालाई थाहा दिइयो । त्यही दिन बेलुकि उनले मलाई फोन गरिन उनी रुदै भनीन:

    हेलो, रोहित कित मलाई माग्न आउनुस कित मलाई भगाएर लैजानुहोस । आज त्यो दिन आएको छ, जुन दिन सिद्धबाबा साची राखी सङै बाच्ने सङै मर्ने बाचा कसम खाएका थियौ। आज त्यो दिन आएको छ जुन दिन हजुरले मलाई कित मागेर लान्छु कित भगाएरनै लान्छु भन्नू भएको थियो । रोहित, म त्यो केटा सँग बिहे नै गर्दिन र हजुर बिना एकपल पनि बाच्न सक्दिन । यो कुरा सुन्ना साथ, म बिहानी पख देखेको सपनाबाट ब्युजीएझै झस्याङ्ग भए । उनको घरमा गएर मागेर, हामी २ को बिहे हुने सम्भब नै थिएन । अनि मैले भने: पुजा, तिमी चिन्ता नमान तिमीलाई म भगाएरै भएपनी तिमीलाई साथ दिनेछु । पुजा तिमी भोलि बिहान ठिक ४:०० बजे तानसेन चोकमा निस्कीय म अहिले नै त्यहाँ आउछु । यति भन्दै फोन राखीदिए । म घरबाट पूरा तयारीका साथ निस्कीए राती ११:०० बजे तिर तानसेन पुगे अनि रेष्टुरेन्डमा रुम लिए । त्यो रात मलाई निद्रानै लागेन कतिखेर ४ बच्छ पुजा कतिखेर आउछिन भनेर मनमा कुरा खेलिरहयो। बिहानीको ४ पनि बजिसक्यो । तर पुजाको आगमन अझै पनि भएन । कुर्दा कुर्दा ८/९ पनि बजिसक्यो । फोन गर्दा फोन पनि लाग्दैन । मेरो मन आत्तिन थाल्यो । के गरु कसो गरु भयो ।  मनलाई दरो बनाएर म पुजाको घरको खोजीमा हिडे । ओरिपरी सबै सँग बुज्दा पुजाको घर त्यहाँ छ भन्नि मलाई थाहा भयो र म पुजाको घरतर्फ लागे । पुजाको घरमा पुग्न साथ त्यहाँ उभिएका सयौं मान्छेको भिड देखेर मेरो मन झन आतिन थाल्यो र के रहेछ भनेर सबै सङ बुझ्न् खोजे । बुझ्दै जादा कुरा के रहेछ भने पुजाको र मेरो प्रेम सम्बन्धको विषयमा उसको डयाडलाई थाहा भको रहेछ र पुजाको सबै तयारीको बारेमा उनको ड्याडीले पहिलै बाट थाहा पाउनु भको रहेछ । पुजालाई घरबाट बाहिर निस्किन नदिदा र आफ्नो प्रेमि सङ भेट हुन नपाएकोले, पुजाले आत्मा हत्या गरेको भनेर मैले अरुबाट सुने । यो कुरा सुन्न साथ, म अफैलाई  भिरबाट खसेको झै भयो । मैले आफूले आफूलाई काबु गर्न सकिन । मेरा आँखाबाट आशुका थोपाहरु बगिरहे । भित्रको त्यो रुवाबाँस अनि मेरो मनमा बल्जीएको पिडाले गर्दा आफुले भन्दा पनि बढी माया गर्ने मान्छेको अनुहार देख्न पनि मलाई डर लाग्न थल्यो । म एकोहोरो रहेर, उनी सङ बिताएका पलहरु सम्झीए, दुख र सुखका कुराकानी सम्झीए । यसरी मेरो जिन्दगी उनी बिना अधुरै रहयो ।

  • सुन्दर पाण्डेको गजल

    सुन्दर पाण्डेको गजल

    अपराधी न्यायाधीश सम्म पुग्छ, कहिले सम्म
    छोरीको पिरले आमाको छाती दुख्छ, कहिले सम्म

    सन्तानलाई अन्न खुवाउन रुन्छिन एउटी आमा
    त्यो आमाको टिलपिल आँसु सुक्छ, कहिले सम्म

    टुटे सबै आशाहरु, रुनु पर्यो सम्झी सम्झी
    बलात्कारी अपराधबाट लुक्छ, कहिले सम्म

    अझै पनि नारीहरु छैनन् कत्ति सुरक्षित
    इज्जत लुटीने चुनौती छुट्छ, कहिले सम्म

    – सुन्दर पाण्डे

  • हाम्रो प्रेमराज्य विस्तार हुनेछ

    हाम्रो प्रेमराज्य विस्तार हुनेछ

    जब तिम्रो र मेरो एउटै विचार हुनेछ
    तब हाम्रो सामु संसारकै हार हुनेछ

    जन्मनेछ नयाँ काव्य लिएर चेतना
    नयाँ प्रेम दर्शनको फेरि प्रचार हुनेछ

    भोजपुरे खुकुरी लुक्ने छ दापभित्र
    बुढो त्यो अचानोमा नयाँ धार हुनेछ

    लाटाले बोल्नेछन,आन्धाले हेर्नेछन्
    कसरी सूर्यको मुहार अन्धकार हुनेछ

    सयौँ फुलका एउटै थुँगो बन्नेछ प्रेम
    यसरी हाम्रो प्रेमराज्य विस्तार हुनेछ

    – कपिल अगस्त्य

  • आज पनि कुरा अधुरो रह्यो

    आज पनि कुरा अधुरो रह्यो

    मलाई फरक हुनु मन छ, एउटै होइन।
    मलाई म भनी चिन्नु मन छ, उ होइन।
    काँडै काँडाको बगैचामा मलाई सुन्दर फूल हुनु मन छ।
    जन्म त बाआमाले दिए पनि मलाई आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउनुछ ।

    थाहा छ, निकै गाह्रो छ लाखौँ सङ्ख्याको दृष्टिले हेर्ने समाजबाट अघि बढ्न, तर मलाई प्रयास गर्नु मन छ ।
    मलाई यो रात मेरै हो भनी हिँड्नु मन छ, दिनमा खुल्ला पन्छी जस्तै उड्न मन छ ।
    मलाई पनि दैलोको सिमाना नाघी जीवन जिउनु मन छ ।
    सपना त अनगिन्ती छन्, पूरा होलान् नहोलान्, तर मलाई आफ्नै एउटा सानो महल बनाउनु मन छ।
    गोजीमा सुको छैन तर संसार घुम्ने रहर छ।
    उकाली चढ्दा सास फुल्छ, तर पनि मलाई हिमाल चढ्ने रहर छ ।

    धेरै त सकूँला नसकूँला, तर आमाको उद्रेक चोली अनि बाबाको सिरको मैलो टोपी फेर्ने ठूलो मन छ।
    मलाई म बनि चिन्नु मन छ।

    आकाशका तारा हेर्दै गुनगुनाउँदै थिएँ, कतिबेला आँसु खस्यो पत्तै भएन।
    मन सम्हालेर ओच्छ्यान चेप्दै थिए, आशुले सिरानी भिजेको पत्तै भएन।
    यस्सो घडी हेरेंको, समयले नेटो काटेको थाहै भएन, हस्यङ् र फस्यङ् गर्दै तल झर्दा लडेर झन्डै मरेँ।
    के गर्नु, आज पनि कुराहरू अधुरै रहे, यो गर्छु भन्ने कुरा कल्पनामै रहे।
    मनले प्रश्न गर्यो, “खै त गरेको?” मुस्कुराउँदै भनेँ,
    “मरेका इच्छाहरू जगाऊँ कसरी, थाकिसकेको सपना बिउँझाऊँ कसरी?”
    पिँजडामा बन्द भएको चरी उडूँ कसरी?

    लेखक- ईरा आर्याल

  • म के गरु ?

    म के गरु ?

    सन्तुष्ट छैन मन, याकुल व्याकुल छ
    सफलता केही कोश पर
    न कोहीको साथ
    न कोहीको माया नै छ
    अरूको प्रगतिले मलाई गिज्याइरहेको छ
    आफ्ना भन्ने टाढिएका छन्
    मनमा शब्द गुम्सिएका छन्
    बोल्न जिब्रो लड्बडाउँछन्
    झस्कि रहन्छ  यो मन
    हात काँप्छन् थर्थर
    आफ्नो छायाले कराएर भन्छ केही त गर
    तर म के गरुँ ?

    पाइला सार्दा पाइला डग्मगाउँछ
    सफलताको खोजीमा उमेर ढल्कियो
    मलाई थाहा छ ।
    ए समय पख् न एक क्षण बन्दी बनाएर अझै राख्छस् केही समय प्वाँख फुकाएर बाँच्न चाहन्छु
    एकचोटि मलाई दया गरेर त हेर
    मेरा ओठ हाँस्न नपाएर तड्पिएका छन्
    मेरा आँखामा चमक नभएर उदासीन छन् एकोहोरिएको सुर पाउँदिन
    आफ्नै छायाले डराउन दिन्छ
    केही कुराको भेउ पाउँदिन
    लाग्छ भिडमा कतै हराएको छु
    शन्यूता, मौनता र अँध्यारालाई साथी बनाएको छु ।
    प्रयास गर्दा पनि हराइरहेको छु
    अभाव नै अभावमा बाँचिरहेको छु
    न त कोहीका लागि खास छु
    न त कतै खुसी पाउने विकल्प देख्छु ।

    `बा´ को सिरको टोपीमा
    आशा लुकेको देख्छु
    आमाको म प्रतीको आकांक्षा
    यी कुराले निद्रा पर्दैन
    यति देख्दा पनि ईश्वरले किन मलाई दया गर्दैन
    शिरमा सजाएर राखेको बा को आश
    हत्केला रंगाएर राखेको आमाको आशले
    साथीहरुसँग रमाउँन हृदयले आवश्यक ठान्दैन
    मलाई केही गर्दिनी भनेर नकाटे कुरा
    म त मेरो यात्रा अघि बढाउन चाहन्छु
    मेटिएको मेरो जिवनको पाना कोर्ने चाहान्छु

    सुस्त सुस्त हिँड्ने बाटुवा हुँ म
    हिँड्ने बाटोमा काँडा नरोपिदिनु
    म काडा टिपेर फुल रोप्न्ने सक्छु
    म झरेको फुलको पालुवा हु
    पलाउन सक्छु ।

    – सुस्मिता सापकोटा